INTELIGENCJA — warstwa społeczna składająca się z pracowników umysłowych. Do warstwy tej należą inżynierowie, technicy oraz inni przedstawiciele personelu technicznego, lekarze, adwokaci, artyści, nauczyciele i pracownicy naukowi, urzędnicy. Inteligencja powstała już w społeczeństwie niewolniczym i feudalnym, lecz największy rozwój w warunkach społeczeństwa klasowego osiągnęła w okresie kapitalizmu. Inteligencja nigdy nie stanowiła i nie może stanowić odrębnej klasy, ponieważ nie zajmuje samodzielnej pozycji w systemie produkcji społecznej. W społeczeństwie kapitalistycznym szeregi inteligencji zasilane są przeważnie przez ludzi pochodzących z warstw more…

INSTRUMENTALIZM — reakcyjna subiektywno-ideeiistyczna filozofia ideologów   imperializmu   USA, współczesna odmiana pragmatyzmu (patrz), stworzona przez wroga socjalizmu, Deweya (patrz). Odrzucając    jawnie    religijno - mistyczne wnioski Jamesa (patrz) instrumentalizm w całości zachowuje subiek-tywno-idealistyczną teorię i metodę pragmatyzmu, maskując je pseudonaukową frazeologią   i demagogią społeczną. Instrumentalizm jest całą swą istotą wymierzony przeciwko filozofii materializmu  more…

INDUKCJA I DEDUKCJA. — Indukcja (łac. inductio — naprowadzenie) — sposób rozumowania od szczegółu do ogółu, od faktów do uogólnień. Dedukcja (łac. deductio — wyprowadzenie) — sposób rozumowania od ogółu do szczegółu, od twierdzeń ogólnych do szczegółowych wniosków. Filozofowie-empiry-cy (F. Bacon — patrz i in.) przypisywali wyjątkowe znaczenie indukcji, podporządkowując jej dedukcję. Filozof o wie-racj on aliś ci (Karte-zjusz — patrz Descartes, Spinoza — patrz, Leibniz — patrz), przeciwnie, na pierwszym miejscu stawiali dedukcję. W metafizycznym ujęciu indukcja i dedukcja są sobie jako metody badania wzajem przeciwstawne i wykluczają się. more…

IMMANENTNA SZKOŁA W FILOZOFII (łac immanens — tkwiący w czymś, zawarty w czymś, przysługujący czemuś) — jeden z najbardziej reakcyjnych subiektywno-idealistycznych kierunków filozofii burżuazyjnej końca XIX — początku XX w. Najbardziej znanymi jego przedstawicielami byli Schuppe, Schubert-Soldern, Rehmke, Leclair. Empiriokrytycy Mach (patrz) i Ave-narius (patrz) przyznawali, że są do nich zbliżeni. Kierunek ten miał również zwolenników wśród rosyjskich rewizjonistów marksizmu (Bogdanów — patrz, Bazarów, Juszkie-wicz i in.). Przedstawiciele tej filozofii utrzymują, że byt jest immanentny w stosunku do świadomości, tj. że świat nie istnieje niezależnie od świadomości, lecz znajduje się w niej czy też jest z nią tożsamy. more…